Site Haritası
Ulusal haberler

Üyelik Girişi
Yavuz Atıl
atilyav@gmail.com
Buluşların nankörlüğü..
22/01/2012

Buluşların  nankörlüğü..

İlk fotoğrafım ben 6 aylıkken çekilmiş, ikinci fotoğrafım ise bir yaşındayken. İlkokul sıralarında sınıf fotoğrafları çektirdiğimizi anımsıyorum, ama, onları kaybettim galiba. 12 yaşıma gelinceye kadar başka da fotoğrafım yok.

Ortaokula kaydımın yapılması için rahmetlik babam beni Foto Yüksel’e götürüp Rahmetli Nurettin amcanın marifetli ellerine teslim etmişti. O vesikalık fotoğrafı hâlâ saklarım. İlk fotoğraf arşivime başlamam da o yıllardadır ; yani 1965.

Çocukluğuma dair yok denecek kadar az olan fotoğraflarımın verdiği eksiklik, beni fotoğraf çekme ve saklamaya yönlendirdi. Hâlâ devam ettiğim arşivimde, binlerce foto anılarımın bekçiliğini yapıyor.

Dijital fotoğraf makinelerinin icadı, bilgisayarların veri depolama kapasitelerinin yükselmesi sonucunda, fotoğraf çekme ve saklama o kadar kolaylaştı ki, artık herkes rahatlıkla kendi arşivini oluşturabiliyor.

Biz gençliğimizde 12 pozluk Kodak 64 filimlerini kullanırdık. Filmler boşa gitmesin diyerek seçtiğimiz karelere itina gösterirdik.  Oysa, günümüzde dijital makineler sayesinde günde yüzlerce fotoğraf çekip, bunların içinden sadece beğendiklerimizi alıp, diğerlerini silme/atma  gibi bir lüksümüz var. 

Fotoğraf, insanlığın hafızasıdır. Fotoğraf makinesinin icadı da, insanlığa sunulan en iyi buluşlardan biridir.

Fotoğraf makinesi bazı buluşların birleşmesiyle ortaya çıktı. Yani bir tek kişinin icadı olmadı.

Onuncu Yüzyılda optik konusunda da araştırmaları olan Arap Bilimadamı İbn-i  Heysem deneyleri için kullandığı mercekler yardımıyla bir düzenek tasarladı. “Karanlık oda” üzerinde ilk kez matematiksel incelemelerde bulundu.

Ardından, 1420'li yıllarda Filippo Brunelleschi aynı yöntemden yola çıkarak karanlık oda içinde oluşan görüntünün çizimi ile perspektifi doğru olarak kullanma konusunda çalışmalarda bulundu.  

Girolama Cardano, bu çalışmalardan elde edilen görüntülerin daha kaliteli olması için 1550 yılında camera obscura'nın önüne optik takmış, aynı sistemden yola çıkan Daniello Barbaro camero obscura'nın önüne ikinci bir dışbükey mercek takarak daha iyi görüntü elde etmişti.

1604’te Johannes Kepler fotoğraf makinelerinde sık kullanılan aynadaki yansıma kuralını buldu. 17. Yüzyılda camera obscura daha küçük bir hale geldi, taşınabilir özelliği  yanında mercekler ile ekran arasına uzaklığı ayarlanabilir duruma getirildi.

Birbiri ardından yapılan eklemeler, geliştirmeler sonunda, 1888 yılında  amatörlerin de kullanabilece­ği ilk basit ve taşınabilir fotoğraf makinesini  tasarlayan George Eastman (1854-1932), kutu tipi fotoğraf makinesini Kodak adıyla piyasaya sürdü .

Bizim nesil Kodak makineleri ve Kodak filmleriyle büyüdü. İnsanlığa böylesine önemli bir hizmette bulunan George Eastman ise tedavisi mümkün olmayan hastalığı sebebiyle, "My work is done. Why wait?" (İşimi tamamladım, niçin bekleyeyim?) sözleriyle 77 yaşında Rochester'de kendi canına kıydı. 

Dünyanın her ülkesinde çalışanı ve ofisi bulunan Kodak Firması, dijital fotoğraf makinelerinin piyasa sürülmesiyle birlikte ciddi ekonomik sorunlar yaşamaya başladı. Maliyetinin yüksek olması ve satışlarının azalması, nakdinin hızla azalmasına yol açtı.

Oysa, ilk dijital kamerayı Kodak icat etmişti. Fakat, şirket bu yeniliği  piyasaya sürdüğünde kendi mekanik makinelerinin satışının azalacağı düşüncesiyle bu icadını kâra dönüştürmede başarısız oldu.

Dünyanın fotoğraf sanayiinde yükselen  yıldızı ve  fotoğraf filminin mucidi Kodak’ın, renkli fotoğraf filmi Kodachrome’a  Paul Simon Kodachrome adlı bir şarkı bestelemişti. “Kodachrome / sen verdin bize bu parlak güzel renkleri / yazın yeşilini bize sen verdin / öyle ki dünya hep güneşli hep yeşilmiş gibi / bir nikon fotoğraf makinam var / fotoğraf çekmeye aşığım / ve anne kodakromumu benden alma” nakaratlı  şarkı 1973'te ABD'de Billboard 100 listesinde 2 numaraya kadar yükselmiş,bir anda bütün müzik listelerini altüst etmişti.

İlk bir dolarlık Brownie Camera'sını yüzyıl önce piyasaya süren Kodak, geçtiğimiz yıl fabrikanın son filmi ürtemesiyle, kimyasal film tutkunu olan, dijital fotoğraf makinelerine itibar etmeyen önemli fotoğraf sanatçılarını büyük bir hayal kırıklığına uğrattı.

Ne var ki, buluşlar nankördü. Yüzyıldan beri  dünyanın her tarafında kullanılan fotoğraf makineleri yakın gelecekte yerlerini dijital olanlarına bırakacak. Edison’un ampulü, Alexandre Graham Bell’in telefonu da gelişen teknolojinin sonucunda değişime  uğramadı mı ?

Buluşların gelişimi, insanlığın gelişimiyle doğru orantılı.  Dijital fotoğraf makinelerinin yerini alacak üç boyutlu cihazlardan sözedilmeye başlandı bile.

Artık, usta fotoğrafçıların hayranlıkla bağlı oldukları Kodachrome 64 tarihe karıştı. Fabrikanın ürettiği 36 pozluk son film, National Geographic’e fotoğraf çeken  dünyaca tanınmış fotoğrafçı Steve McCurry’nin makinesinde sarılı.  McCurry bu filmin ilk pozunda sinema oyuncusu Robert De Niro’yu ölümsüzleştirmiş. Tanınmış fotoğraf sanatçımız Ara Güler ‘de takibeden bu pozlarda yer alıyor.

Yunanca ışık anlamına gelen "photos" ve yazı anlamına gelen "graphes" sözcüklerinden oluşan 10 asırlık gelişimiyle insanlığın hafızası görevini yerine getiren fotoğraf makinesi, ister fiziksel, ister dijital, ya da üç boyutlu çekim teknikleriyle donatılsın, insanlığın en önemli buluşlarından biridir.

Bizim nesil, siyah beyaz fotoğraflarının çokluğuyla gurur duyan bir nesil olarak bu dünyadan ayrılacak.

Çocuklarımız ve torunlarımız ise  üç boyutlu çekim yapabilen makinelerle kafalarını yorarken onlara bıraktığımız nostaljik fotoğraflarımıza bakıp, anılarımızın bekçiliğini yapan kareleri dijital ortama geçirip, buluşların nankörlüğünü teyid edecekler.

21.01.2012, Bodrum

Yavuz Atıl



Paylaş | | Yorum Yaz
3149 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

DÜRÜSTLÜĞÜN ZAFER ÇIĞLIĞI… - 31/01/2019
DÜRÜSTLÜĞÜN ZAFER ÇIĞLIĞI…
CESARET… - 18/11/2018
CESARET…
HER DÖNEMİN SANATI - 20/09/2018
HER DÖNEMİN SANATI
BOYNU OKŞANAN KURBANLIK - 07/05/2018
BOYNU OKŞANAN KURBANLIK
SIRDAŞ MI, DÜŞMAN MI? - 22/02/2018
SIRDAŞ MI, DÜŞMAN MI?
Güzeli kullanmak… - 09/01/2018
Güzeli kullanmak…
Ateeeeş… - 21/11/2017
Ateeeeş…
Biz kimseye kin tutmayız.. - 12/09/2017
Biz kimseye kin tutmayız..
AT GÖZLÜĞÜ… - 16/07/2017
AT GÖZLÜĞÜ…
 Devamı