Site Haritası
Ulusal haberler

Üyelik Girişi
BASINDA BORNOVA MAKALELERİ
altanaltinn@gmail.com
PATERSON KÖŞKÜ
19/04/2013

Emine Sonsuz İzmirport haber sitesinde yazdı...
PATERSON KÖŞKÜ
Paterson köşkü; Bornova’da tarihi bir yapının, harabeye dönüş hikâyesidir.

Gözyaşları kerpiç duvarlara saklanmış gizemin ta kendisidir.

1860 yılından bu yana nice insanlara kucağını açmış; fakat yalnızlığa terkedilmiş bir tarihi eserdir.

Paterson köşkü 1860 yılında,  John Bortwick Paterson tarafından inşa edilmiş olup,  türlü tarihi olaylara sahne olmuştur.

John Bortwick Paterson Türkiye’de madencilik sektörüne büyük katkısı olmasına rağmen onun bu hatırasına yıllar yılı sahip çıkılmamıştır.

Fethiye’de ilk krom madenini keşfeden kişi olmasına rağmen; ilgili kurumlar onun bu hatırasını geç keşfetmiş olmalılar ki imar çalışmaları henüz başlamaktadır.

Bir buğday tüccarı olan john Bortwick Paterson 1859 da İzmir’e göç eder.

Önce Buca semtine yerleşir ve 1960 yılında köşkün imarı tamamlanınca Bornova’da ailesi ile hayatına devam eder.

Paterson ailesi Osmanlı devletinden aldığı imtiyazlar ile sayılı Levanten aileler arasına girer.

Köşk adeta doğu ve batı kanatları ile doğu ve batı kültürünün yansıması halindedir.

Mimari yapıları ve motifleri ile bunu gözlemlemek mümkündür.

Doğu kanat; ailenin özel yaşamına, batı kanadı ise ihtişamlı görüntüsü ile konuklara hizmet eder.

38 odadan oluşan bu koca köşk, tarihi dokusunu ve zamanın tanık olduğu acılarını yıkık dökük duvarlarında gizlemektedir.

19 yy sonu ve 20 yy başlarında Bornova halkı hatta İzmir laventen topluluğu için baloların, yemeklerin hatta partilerin buluşma noktası idi.

 

Ama ne yazık ki şu zaman dilimde bunlara tanık olmak imkansız.

Yunan işgalinden önce evlerini terk etmek zorunda kalan Paterson ailesi köşkü yağmalamadan korumak için orada yaşayan 60 hizmetkârına bırakır.

Neyse ki  9 ay sonra döndüklerinde köşk zarar görmemiştir.

Ama Cumhuriyetin kuruluşu ile yabancılara verilen imtiyazlar kalkar ve aile maddi bunalım yaşar.

60 hizmetkârdan geriye artık 18 hizmetkâr kalmıştır.

 

1863 yılında evin son bireyleri İngiltere’ye göç ederek köşkü NATO mensuplarına emanet eder.

 Fakat en sonunda oğul Gerald Paterson bu tarihi binayı bir halı fabrikasına satarak anılarına en büyük acıyı yaşatır.

Zamanında çevresinde Rum ermeni Hristiyan mezarları bulunan tarihi yapı, şuan her yeri çirkin bir yapılaşmayla yüz yüzedir.

Evsizlere tinercilere yurt olan köşk artık 1979 da isyan edercesine büyük bir yangına tanık olur.

Zamanın vurdumduymazlığına tanık olmuş tarihi köşk harabe haline gelmiş olsa da yıllar yılı ayakta kalmayı başarmış.

Zaman zaman imar projeleri içinde bulunsa da çalışmalar sonuçsuz kalır.

Neyse ki sevindirici bir haber…

Tarihi bina turizm ve kültür bakanlığının ve İzmir büyük şehir belediyesinin ortak çalışmasıyla yeni bir sanat merkezi haline gelecektir.

Atilla ilhan edebiyat müze kütüphanesi ile turizm ve gençlik merkezi olması planlanan köşk İzmir halkına büyük katkılar sağlayacaktır.

Önümüzdeki günlerde çalışmaların hız kazanması dileğiyle umarım Paterson köşkü zamanın kendinden çaldıklarına cevap bulur.
http://www.izmirport.com.tr/?column&c=1874



Paylaş | | Yorum Yaz
2231 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

"BORNOVA'YA GİTMEK İCİN DÖRT NEDEN" - 19/12/2013
Mutlu Tönbekici Vatan Gazetesi'ndeki köşesinde Bornova'yı yazdı...
BORNOVA’NIN AĞAÇLI YOLU - 22/11/2013
Nuray Kaya HABERTÜRK’de yazdı…
O, Cumhuriyetin güzel yüzüydü - Elvan Feyzioğlu - 11/12/2012
Ölüm ilanlarına bakıyorum. ‘Annemiz’, ‘öğretmenimiz’, Cumhuriyet kadını’, ‘Bornovamızın büyüğü’ diye söz etmişler kendisinden. Sevgili Seniha Kavala, yaptıklarıyla gelecek neslin belleğinde öğretmenliğini sürdürecek diye umut ediyorum.
BORNOVA'YA BİSİKLET ÇOK YAKIŞIRDI... - 30/11/2012
Epeyce zamadır Ege Üniversitesi Kampusü’ne gitmiyordum... Geçen akşam, baktım yolların kenarlarına sabitlenmiş fosforlu trafik kukaları var; “evet evet, bisiklet yolları” yapılmış.