Site Haritası
Ulusal haberler

Üyelik Girişi
Altan Altın
altanaltinn@gmail.com
BORNOVA'DAN GEÇEN ÇÖL KRALİÇESİ
26/01/2017

BORNOVA'DAN GEÇEN ÇÖL KRALİÇESİ

 27 Mart 1907 günü sisli bir Londra sabahı Londra‟dan Saghalien gemisi ile ayrılarak Paris ve Marsilya üzerinden 30 Mart günü Napoli‟ye geldi. 1 Nisan günü gemisi Atina'ya ulaştı ve derhal Müze ve restorasyonu bitmek üzere olan Akropol'ü gezmek üzere kıyıya çıktı. 
Arkeolojiye  ve İslam dünyasına karşı müthiş bir merak içindeydi. Seyyahtı ama önemli bir misyonu daha vardı. Ülkesi İngiltere adına espiyonaj faaliyetleri yapıyordu.
Titizlik seviyesinde seyahat programına uyma çabası içindeydi . 
Akropol gezisinin ardından zaman kaybetmeden yeniden yola çıktı. 2 Nisan günü saat 11‟de İzmir'deydi. İzmir'de Batı Anadolu'da demiryolu yatırımları olan İngiliz asıllı Mr. Barfield ve Mr Whittall tarafından karşılandı.
3 Nisan günü sabahı yaptığı kısa Kadifekale gezisinin ardından Edward Whittall'in konuğu olarak Bornova'ya geldi . Yaşadığı her anı günlüğüne not alıyordu.

4 Nisan tarihli annesine yazdığı mektupta Bornova'yı ve misafir olduğu Whittall ailesini

“…Dün öğleden sonramı, halkının tamamı İngiliz ve  tepelerin 
eteklerinde bahçeli büyük evleri olan Bornova’da geçirdim. Whittall’ların kızlarından biri  beni istasyonda karşıladı ve beraber Mrs Stonor’un halasını (Aunt Maisie diyorlar) görmeye gidip, Whittall’lardan tanıdığım herkesi davet ettik. Nesillerdir hepsi, burada büyük bahçeli evlerde yaşıyorlarmış…85 yaşında olan büyükanneleri, 15 yaşında evlenmiş olup 20 çocuğu var! Çocuklarından Herbert, Edward ve Richard ile tanıştım. Onlar, yaşayan babalarının veliahdları ve İngiliz ticaretini geliştirmek ellerinde. Genelde güney sahillerinde büroları var ve madencilik, av malzemeleri ve denizcilik gibi sektörlerde, Küçük Asya’nın bütün güney batısına hitap ediyorlar. Oğullarının da bir sürü çocuğu var ve bir nevi kolonyal bir şirket sayabileceğimiz Whittall işlerinde çalışıyorlar. Kızlar ise çok sevimli ve neşeliler. Bütün yazı piknik yaparak, bütün kışı da dans ederek ve briç oynayarak geçiriyorlar. Her birinin koca bahçeleri birbirine bitişik ve bütün gün dedikodu yapıp, gülüşerek buralarda dolaşıyorlar. Hayat, hiçbir yerde bu kadar kolay ve eğlenceli değildir… *
şeklinde anlattı

6 Nisan günü Kemalpaşa'daki Hitit eseri olan dev rölyefi gördü ve fotoğrafladı. 7 Nisan Günü yeniden Bornova'da Edward Whittall'in evindeydi.
Türk ekonomisinin gittikçe bozulduğunu, saray casusları yüzünden merkezi bütçe giderlerinin devamlı arttığını, vergisini ödeyemeyenlere eskiden gösterilen hoşgörüden artık eser olmadığını Edward Whittall‟in ağzından günlüğüne aktardı. Günlükteki notlarda İzmir'deki levanten yaşam hakkında ayrıntılı bilginin yanı sıra, Barfield ve  Bornovalı Whittall ailelerinin özellikle demiryolu imtiyazından aldıkları güç sayesinde, yerel bürokrasi ile olan sıkı bağlarını anlattı ve o yıllarda bölgeyi kasıp kavurmakta olan Çakıcı Efe‟ye kadar giden ilişkileri hakkında bilgiler de verdi

Sadece Bornova'yı, İzmir'i  ya da Anadolu'yu değil bütün İslam Dünyasını gezdi , karış karış her yeri not aldı, fotoğrafladı .Özellikle Orta Doğu coğrafyasında siyasi anlamda son derece etkili oldu.. Ömrünü bu yolda harcadı. Ülkesi İngiltere'ye dönmedi. Bağdat'da yaşadı  ve 1926 yılında intihar ederek hayatına son verdi.
 Geride 9 kitap, 16 günlük, 7 bin fotoğraf ve 1.600 mektup bıraktı

 Arabistan'lı  Lawrence'ye "manevi oğlum" diyen, Or
tadoğu ülkelerinin sınırlarını masa başında cetvelle tek tek belirleyen, İnşa ettiği yeni Irak için kukla kral olarak Mekke şerifinin oğlu Faysal'ı seçtiren bu kişi dünyaca ünlü kadın casus Gertrude Bell'den başkası değildi.

Ölümünden yaklaşık 90 yıl sonra biz O'nu  anlatan "Çöl Kraliçesi" filminde  Oscar'lı Oyuncu Nicole Kidman olarak izledik.

*kaynak: Mustafa Celalettin Hocaoğlu  SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
http://dergipark.ulakbim.gov.tr/sufesosbil/article/view/5000057308/5000054483


3707 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

İzmir'in Gazi Paşa'nın vefatını duyduğu an - 17/12/2017
İzmir'in Gazi Paşa'nın vefatını duyduğu an
BORNOVA GOLF KULÜBÜ VEBİR BALET.. - 25/07/2014
Daha 2. Abdülhamit’in saltanat yıllarıydı… İstanbul Okmeydanı’nda kurulan ilk golf kulübünün ardından bu topraklardaki ikinci golf kulübü de 1905 yılında Bornova’da kurulmuştu…
ATA ABİ, YİNE SÖZÜN TAMAMINI SÖYLEMEDİN - 27/03/2014
En zor olanı hissiyatı tarif etmektir… Elle tutulabilir bir şey değildir çünki.. Ama elinden de başka bir şey gelmiyorsa o an için… Ata Abin artık yoksa mesela…
Kamil şehir, Olgun kent… - 24/02/2014
Bu şehir 3-5 değil, 50- 100 değil, binlerce yıllık kültürü heybesinde taşıyan bilge bir şehirdir… Her nesil yeni bir renktir ve bir iz bırakmıştır bu şehirde… Her iz bir tecrübe olmuş, ak sakallı bir bilgenin olgunluğuna ermiştir Bornovam…
HAFIZALARIMIZ BİZİM DEĞİLDİR - 19/12/2013
Bugünlerde Karayolları Bölge Müdürlüğü’nün o yemyeşil arsasını satmaya uğraşıyorlar… Muhtemelen oraya bir AVM yapılacak…
BORNOVA MANİFESTOSU - 19/12/2013
Yarından tezi yok… Çıkın yaşadığınız kentin sokaklarına… Ara sokaklara dalın…
İNSAN OLMAK - 19/12/2013
Unutmayın ki o canları da bizleri de yaratan aynı Allah var…
SANA İHTİYACIM VAR… - 13/05/2013
Anacığım, beni hiç bir şey beklemeden, gerekirse ömrünü feda etme pahasına, ‘’yeter ki sen iyi ol’’ diyerek seviyorsun…
TÜRK RESMİNİN KALBİ BORNOVA’DA ATIYOR… TEŞEKKÜRLER KAMİL BAŞKAN… - 29/04/2013
Köşkün her köşesi buram buram sanat kokuyordu… Davetli politikacıları bir kenara koyalım, kafamızı nereye çevirsek entelektüel dünyanın bildik isimleri oradaydı..
 Devamı